Family Photo

Showing posts with label Rawngbawlna. Show all posts
Showing posts with label Rawngbawlna. Show all posts

Monday, 5 August 2013

MIN KOHNA LAMAH

In mangtha turin:
Union Biblical Seminary-a kan awm laiin, min kohna hmun hriattirin kan awm tawh. Inthen darh ngai lova chhungkuaa rawngbawl theihna a nih dawn chuan a lawmawm e tiin, kan thawhna hmun tur kan pan hmain Zoram lama kan chhungte hnenah kan haw hmasa te te a, hun rei cham thei kan nih loh avangin kan cham chhungin chaw eia min sawmtute zawng zawng pawh kan tlawh kim thei lo, mahse kum 4 lai chhungkaw kima inhmu tawh lo, kan han inhmu ho dial dial chu, thla hi a muang veng veng mai a ni. Chutih rualin kan haw apianga verandah atanga min lo hmuak tu, kan kalsan dawn apianga mittui nena min thlahtu, ka nu a awm tawh lo, lawm a kim lo a ni.

Aizawl chu Mizo awmna:
Thlahlel hle mah ila, Aizawl kan chhuahsan a hun ta. Khawpui chhengchhia leh kawng zim ni mah se, Aizawl hi chu a va nuam em, a boruak lah khuanu AC a ni ngawt mai a, kan fate chuan kan kalna apiangah “Mizo hlir a ni mai” tiin mak an ti hial. Kan cham chhungin ka document tih fel ngai buaipuiin Sorkar Office hrang hrang ka dawr kual a, a va nuam em, Mizo nu, Mizo pain duhsak takin min lo dawngsawng a, awlsam te tein ka mamawh min tih zawhsak zung zung mai. Vai ramah chuan KA HA.

Api a awm tawh lo:
Kan fate thlahlel em em tu, Manipur-a rawngbawla kan awm laia, dawr bungraw la tura Imphal a lo kal apianga, ei tur tha tinreng rawn kenga, zan khat tal riak lova kalsan thei ngai lo, kan faten “Api” an tih thin kha. Pune-a kan  awm bosan chhung khan, nitin deuhthaw  an aw ri hre chakin a rawn phone thin, kan inhmu tep tawh tihah Churachandpur atangin Aizawl-ah a zuk zin khawthawng a, a unaute nen hlim takin hun an hmang, la cham zel chak mah se in lama miten an ngai tih a hriatin haw zai a rel    thut a, a haw kawngah, zana a riahna hmunah  a thi ringawt nia maw le, a hrilhaithlak asin, naupangin “Api a thi maw, engatinge” an tihte chu, keini puitling pawhin “Engatinge” tih bakin kan chhang thiam chuang lo.

A thih hun la rei lo mah se, in lamah kan haw zen zen thei si lova, chhungkuaa kan haw theih lai chuhin, “Api” lung phun turin Churachandpur kan pan leh ta. Kan va thleng chu “Api” a awm tawh lo, a tute atchilhtu, an hming tak pawha ko ngai lova, “Hmelthanu, Kabawihte” ti hlira ko thintu kha, a aw ri hriat tur a awm lova, a reh duk mai. Thihna hi chu khawvel atan hi chuan a va han tawp chiang tak em. Van lam thlir nachang hre ve lote hian engtinnge an tawrh bik le, keini erawh Van lam thlirin kan inhnem chawp a, Api awm tawh lo pawh vanah kan awmtir a, naupang mai ni lo, puitling pawh chu chu min hnemtu a ni mai. Mihringina kan chanvo hnuhnung ber, Thlan Lung chu kan phun a, kan chhuahsan a hun ta,

Kal a hun tawh:
Eng tikah nge chhungte kan hmuh leh ang, kan awmna tur chu Vai ram, Mizo hmuh tur tlemte an awm ve, a lum laiin a lum hle a, a vawh hunin vawt tak a ni, tih chiah kan hriat a ni mai. Nuam nge tam ang hrehawm, eng chen nge lunglengin kan awm ang…? Chung zawng zawng chu dawn vak chi pawh a ni lo. A hun a thleng a, chhungte kalsan a ngai ta a ni.

Awi karei Lucknow:
Nuam nge tam ang hrehawm tih hre lawk lova kal kan nih avangin, kan dai chin chin kan phak tawka nuam kan um ve a, Guwahati atangin Rajdhani Rel ngatin Lucknow kan pan a, AC vawt hnuaiah hlim takin, min thlahtu ka unaute nen  nui hiauvin,  hmanlai Mizo sipai tang apiang Lucknow-a an tirh thlak avangin, an bialnute lungleng chu, Lucknow chuan an rilru a hneh ngang a ni ang, inti palh hlek se, “ Awi karei Lucknow” an tih thin ngei hmun chu kan thleng ta.          

Apa khawnge kan in tur chu?:
 Chawlhni zingah kan thleng a, a tukah kan thawhna hmun tur panin, Car AC nuam tak  hnuaiah kan duk phei zel zel a, Kanpur khawpui kan thleng ta, kawngpui nuam takah kan tlan zel a, khawpui chanve vel kan tlan hnu chuan, kawngpui atangin kan peng ta tharh mai, kawng a chhe tan, in tha hmuh tur a awm ta lo, kawng a zim tulh tulh a, bawng ek a tam tulh tulh a, kan in luah tur kan thlen hma chuan, kawng nuam chinah kan chhuk a, Car AC atanga kan han chhuak chu, a lo lum hulh mai a, kan Car hire chu Lucknow-a kir leh thuai a duh avangin a man kan pe a, min tlan liamsan nghal a.

Kan in luah tur pana kan phei tham tham chu, kawng sira mite chuan hmuhnawm thlirin min lo thlir a, min en ngawih ngawih mai a. Kan kal zel a, kan in luah tur hmun kan va thlen chuan an lo la zo fel lo niin, in sakna bungrua an lo la dah ruih mai a, a hrilhaithlak duh hle. Engtinnge kan tih tak ang, kir leh dawn ila, kan Car hman khan min hawsan tawh si, invawm lut dawn ila, khawlum hnuaiah electric pawh fit loh, kawnga mi kalte bih phakin,  tukverh darthlalang pawh la awm lo, toilet la hman theih loh. Hetiang hmuna nupui fanaute luhpui chu ka ngam ngang lo a ni.

Thiante kan phone kual a, Kanpur-a MBBS zirlaite an lo thleng thuai a, Unao a kan missionary-pui Tluangtea a lo thleng ve bawk a, kan buaina chu chinfel dan kan ngaihtuah tlang ta. Kanpur atanga darkar khat kal, Unao-ah, Tv.Tluangtea fin phawt mai ang tih chu kan thu tlukna a ni ta. Tichuan tlai ni daiah Tluangtea in lam chu panin kan kir leh ta phawt a.

Tluangtea in atang hianKanpur-a in luah tur zawngin kan phei ta ngat ngat mai a, kan fate lah chuan “A pa engtikahnge kan in turah kan kal dawn” an lo ti vei rawl nen. A ni reng lah tak a, Tluangtea in chu a tet bakah, zanah inchung zawla riah a ngai reng bawk si a, nileng zankhuaa fate thlan tui zawih zawiha an inhruk hliam hliam reng chuan, “LALPA min kohna chu a va mak ve” tih awl tak a ni.

Hindu pachal inah:
Rin loh takin MBBS zirlai Tv.Tlana phone ri mawi kan dawng ta, “Ka thianpa in in pakhat chu a lo hmu a, naktukah rawn en rawh u”. Rang lutukin a tukah chuan kan va kal leh a, in tha tak, kan beiseih aia tha mah zawk hi a lo ni a. Mahse harsatna awm ta chu, a luah man chu Mission-in in luah man bithliah an neih sa aia cheng 2500 a sang a ni. A aia man tlawm leh chhe deuh nise chuan kan buai lo tur. Kan hotupa ka va phone a, “Thla lehah committee kan thu dawn chauh a, ngaihdan siamthiam a har khawp mai” tiin min chhang a. Kan fate puitling ve tawh chu nise, a aia man tlawm hmuh hma chu zawn ngar ngar pawh a theih ang, mahse kan dinhmunin a zir miau si lo.

Zanah kan chhungte kan phone kual ta, “Lo lut phawt mai rawh u, mission tum theih bak chu kan lo tum phawt mai ang” an rawn ti ta hlauh mai le. Kan thaw huai a, a tukah chuan kan invawm lut ta. In neitupa chu Hindu pachal Pandit (Hindu kohhran upa) hi a ni a, kan beiseih aiin a tha phian lehnghal. Thawkkhat chu a veng ta e.

Inkhawmna thar chu:
Chawlhni a lo thleng a, kan rawngbawlna tur Fellowship lo awm sa hmunah kan inkhawm chu leh, naupang tan bawk hriatthiam a har. Tet te atanga Biakin liana inkhawm thin khan, mi in tereuh te te, an khum chung thlenga kan inrem pawha mi 15 aia tam inbeng theih lohna hmunah, current awm loh hleka, thlan zawih zawihna hmun uapah ngei mai, rawngbawlna hmun kan tan ta.

Tawng thiam bawk si lo, hla sakpui theih awm bawk si lo, an che zia thlir ringawt a lo thut ngawih ve reng mai chu, “Apa ka inkhawm peih tawh lo e..” an tih chang te chuan a awm tihpuina lian tak ka nei thin. An zaite lah chu, tu thluk nge dik ber tih pawh hriat harsa khawpin, an ri reru mai bawk si a. Hmabak a va tam em, Thu hril ka thei lo, zai ka thiam ve lo, ka thawhpui phurh kualpui chiah ka thiam. Hmanraw daihzai chu ka va ni lo chiang em.

Indaih loh a na:
Khawpuiah chuan naupang zirna a lo hautak khawp mai bawk a, Pune ai pawhin zuk hautaka maw le. Kan fate 4 tan admission, zirlai bu leh uniform atan cheng sing thum aia tam kan sen a ngai phawt a, an thlatin fee pek tur chu cheng singkhat aia tam a ni leh a, chu chu a tlawm pawl a ni. Chhungten kan in luah man min tumsak tawh bawk si, a bak beiseih chi a ni tawh lo, chhungkaw pa ber hi kan thut ngawih vang vang chang a tam duh khawp mai.

Mahse intumhawp LALPA chu kan hnenah a awm a, tun thlengin kan la nghei lo chu a nih hi. Kan Pathian hi a va tha em.


                 

Saturday, 18 December 2010

INDIAN MOTHER TERESSA

Hindu Puithiam chhungkua atanga seilian, a chhungte zawng zawngin an thihsan, Thlarau hahchawlhna zawnga nasa taka vak kual, Kristiana-ah hahchawlhna a hmuh hnua London-a Baptisma chang, India hmeichhiate chan chhiatna suala rawngbawlna bul tan, tun thlenga a rawngbawlna la nung chho reng, Pandita Ramabai chanchin hi i hriat zawng a ni tawh ngai em ?.

Ka va mawl thin tak em : A hming hi chu ka hre fo tawh, a chanchin erawh engmah hriat ka lo la nei lo, nia ka rin dan chuan, Hindu Sakhaw siam tha tu, Raja Ram Mohan Roy te nen huang khatah ka lo dah ve ngawt, mipa ni turah ka ngai bawk. A teuh lo mai.

Ka hriat chianna: Korean Theological College zirlaiten, an zirina atana tangkaiah, Mission Trip neiin, India ramah an rawn kal a, Mumbay International Airport-ah ka pu Dr. Cho hovin kan lo hmuak a, an hmun tlawh pakhat, Mukti Mission Centre- ah min hruai ve hlauh mai a. Mukti Mission pawh hi ka hriatna a la rei lo, Kristian Pawl pakhat rawngbawlna tangkai tak niin ka ring ve ringawt. Kan va thleng chu leh, Pandita Ramabai Mukti Mission tih inziak ka han hmuh chuan ka buai ta ruiau mai. Engtizia nge, Kristian rawngbawlnaah Pandita Ramabai hming a put, Hindu rawngbawlna-ah kan kal ta zawk em ni ? tia ka ngaihtuah lai chuan, ka hriatna tlem zia ka hre chhuak ta. In chhung kan han lut a, nia ka hriat dan nen inpersan hlauhvin, Pandita Ramabai chu hmeichhia, Kristian nu ropui lutuk, Hebrai leh Greek tawng atanga, Marathi Bible siam chhuaktu. India hmeichhiaten khaw eng an hmuh nana rahbi tuk tu, mi chanhaite chhawmdawl a, rawngbawlna ropui lutuk lo kalpuitu a lo ni zawk tih ka hriat hnu chuan, ka te chem chem a ni ber e.

A chanchin tlangpui: Kum 1858 khan Hindu Orthodox chhungkua atangin unau mi 4 zinga naupang ber ni turin Mangalore-ah a lo piang a, a nu leh pa Hindu sakhaw fir an nih avangin Hindu hmun thianghlim hmun hrang hrangah an vak kual thin, pathian tana inserh thianghlima an vah kualna lamah, Madras a an awm laiin, tam nasa tak a thleng a, tam avang chuan a nu leh pa leh a unau hmeichhiaten 1877 khan an thihsan a, a unaupa nen chiah an dam chhuak. A unaupa nen chuan, thla thum chhung, ke ngatin, mel sangli aia tam, an Hindu pathian tana inserh thianghlima vak kualin, anmahni khawngaihtute chaw pek pawh hmuh loh chang neia riltam leh mi retheite hak ang kawr chhia ha chuanga vak kualin, Kashmir thleng thleng an thlen hnuah, kum 1878 khan Calcutta an thleng a.

Calcutta an awm lai hian he hmeichhe kum 19 mi lek hian Hindu lehkhabu thianghlim Bhagavat Gita leh Bhagavat Purana thu ziak, chang 18,000 lai a sawi chhuah theih avangin Pandita tittle an pe a. Calcutta an awm lai hian Missionary hnen atangin Sanskrit-a ziah Bible a dawng, chu chu kristianna a hriat bultanna a ni.

Kum 1880 ah a unaupa-in a thihsan a, hemi kum vek hian Bengali hnam hnuaihnung zinga mi pasalah a nei a, Bengal leh Assam-ah kum 4 chhung an awm a, Silchar-a an awm laiin, a library atangin Chanchin tha Johana ziak a phawrh chhuak nawlh mai a, chu lehkhabu chu a tuipui hle a, chutih laiin Sap Missionary Allen-in a tlawh thin bawk a, mahse Baptisma changa Kristian-a inpe tura a nawr avangin, A pasal chuan chu missionary chu anmahni rawn tlawh tawh lo turin a ngen ta hial a.

Kum 1881-ah fanu an nei a, mahse 1882-ah a pasal chuan a thihsan leh si a, chumi kum vek chuan Poona lamah an pem leh ta. Poona a kum khat an cham chhungin sap Missionary Miss Huford-in a lo tanpui a, English te zirtirin Thuthlung Thar Marathi tawngin a zirtir bawk. Tin Father Goreh hnen atangin Hindu leh Kristian danglamna pawh tam tak a hriat phah bawk.

Missionaryte tanpuinain 1883-ah London-ah an nufain an kal a, Hetah hian India rama a la hmuh ngai loh, hmeichhiate ngilnei taka an en bik ziate a hmuhin a rilru a chawk tho hle, hemi kum vek hian Baptisma a chang nghal a, baptisma a chan hnu hian Kristian pawl hrang hrang thurin a zir chhuak vek a, kum 4 hnuah America-ah a kal a, khaw thlang rama a awm chhung hian thil tam tak a zir chhuak a, kum 1889-ah rawngbawlna tan turin India rama a let leh ta.

Bombay-ah rawngbawlna bul a tan a, mahse tam tlak avangin 1890-ah Poona-ah a insawn a, hetah hian Hmeithai 26 leh mi dang 13 zirtirna buatsaihin rawngbawlna bul a tan a, amah hi India hmeichhiate tana zirna buatsaihtu hmasa ber a ni. 1894-ah Kedgaon-ah hmun zau tak a lei a, hetah hian a rawngbawlna ropui tak chu a bun ta a ni. Tam tlak avanga mi harsate khawn khawmin 1897 khan mi 300 lai enkawl tur a nei ta, kum 1901 ah phei chuan mi 2000 chuang a enkawl chho ta a ni.

He Kegaon-a Mukti Mission-ah hian, hnuchham mai ni lo, mitdel te, piangsualte, damlo enkawlnate din a ni a, Ramabai hi 1992 ah a thi a, a rawngbawlna chu tun thleng hian a la nung chho reng a, tunah hian rawngbawltu ringawt pawh mi 500 chuang an awm, kan va kal hian an rawngbawlna zawng zawng pawh kan hmu kim hman lo.

Kan va hmuh chu: Ama room ngeiah min hruai phawt a, a Khum te, Dawhkan leh Chair te, a lehkhabu te, a ngai ngaiin an la vawng tha vek. Amah chu nu tawi tir ter, hmel tha vang mai hi a ni, ama dung chen chiahin a lim an lo siam bawk, amah mi tawi a nih avangin a thil neih engkim a hniam tarh vek a ni. Greek leh Hebrai atanga kum 18 chhung zet a lehlin, Marathi bible a siamte hmuh theihin an lo dah tha a. Mi ngaihsanawm a nih avanga India sorkarin amah hriatreng nana, kum 1989-a Postal stamp an siam thlalak pawh an lo tar kuau mai.
Amah chu nu tawi te a ni

A Bible lehlin chu a thih hmain a hmu hman hram

Mukti Mission Centenary kuma siam a ni

A mutna Khum chu

A Chair leh Dawhkan chu a hniam khawp mai


Chapel-ah min hruai leh a, he Biakinah hian mi 2500 an leng, Cross shape-a sak a ni. A sak dan hi ama design a ni bawk, lung bang mawi taka rem a ni a, in chung chihna atana thing an hman chu Burma Teak ngat zuk nia maw le!!
Chapel pawn lam

Chapel chhung chu


Ramabai London-a a awm lai khan, a thiannu Miss Thim sawmnain Keswick Convenion ah a tel a, Kristian mi 4000 chuang kalkhawm ziangah chuan, India rama Thlarau Thianghlim Harhna an chan theih nana tawngtaipui turin a ngen a, a rawngbawlna hi a tan hnu in a kristian thian mi 3,500 te hnenah Thlarau thianghlim harhna an chan theih nan tawngtai turin a ngen bawk a. Tichuan, he Chapel-ah hian tawngtai pawl a dah nghal a, chu tawngtai pawl chuan Kum 1905 kha harhna an chang thut mai a, tawngtai zinga mi pakhat lu chungah chaun mei a lo alh a, chu chu a ngaihna hre lovin Tui-a leih hlum an tum a, leih hlum chi zia zang a ni lo, mi dang lu chungah a kang kai zel a, mangangin an pi an va hrilh a, ani chuan Thlarau Thianghlim harhna an chang a ni tih hriain, an zavaia inkhawm hona a buatsaih ta zawk a. Chu harhna avang chuan chanchin tha hrila vah chhuah an tan phah ta a ni.

Min hrilhtu chuan he 1905 harhna hi welsh ram pawh thleng thla angin a sawi tlat mai, hei hi a dik a nih chuan, India rama harhna chu Welsh ramah darhin, North East India ramah a lo let leh a, Mizoramin nasa takin kan lo hlimpui a ni awm mange tihte ka ngihtuah mai mai.

Piangsualte enkawlnaah min hruai leh a, hetah hian thil tam tak an zirtir a ni tih hriat theihin, an thil ziah te, a hla sak te, an thil siamte kan va hmu a, an Mombati siam pawh kan lei nual.
Rualban lote hi "differently able person" an tih hi a dik ngawt asin.

Mitdel enkawlnaah kan kal leh a, an lehkhazir dan te, an thil siam lai te kan va hmu a, an Bag siam phei chu mawi ve tak a ni. Min hruaitupa chuan a zaitir bawk a, an Bag siam pah chuan mawi lutuk mai hian an rawn zai ta tham tham mai a. A mak ngawt mai, mitdelte hi a tlangpuiin an zai thiam a nih hi maw ka ti rum rum, Aizawlah pawh mitdel kutdawh zai thiam an tam em mai.

Hnuchham enkawlna-ah min hrui bawk a, kan va kalna hi chu naupang kum 5 chung lam vek an ni, nausen enkawlna lam kan kal hman ta lo, damlo enkawlna Hospital lam pawh tlawh hman lovin khua a tlai tawh si a, kan hmuh apiang rilru khawih tak chuangin kan hawsan ta a ni.

Thu nawi: Korean zirlai thenkhat-te chu an ho ve angreng khawp a, kan thil tlawhte chuan an rilru a khawih ve vak pawhin a lang lo, thlalak lam ngawt an buaipui a, min hruaitu thusawi pawh an ngaithla ve mang lo, mi pakhat phei chu, a Camera lianpui mai, khawlaia Uite awrhtir a tum a, Uite chuan a tlanpui ta daih mai a, a Camera chu a hnuh chhiat sak thak maw le.

Monday, 26 July 2010

ISUA’N RAM NEIH A THULH THEI LO ‼

Ka inthawh ve tawp: Inrin lâwkna pawh awm miah lovin, “Ramabai-ah Biak In kan hawng dâwna min rawn hmanpui ru”, tih sâwmna kan dawng thut a, Kan Fellowship-in Biakin chei nan Rs. 10000/- kan thawh ve vangin min rawn sawm niin a lang. Kal ve ka châk hle a, mahse kal tura committee-in a ruatte ziangah ka hming a lan vena tur ka’n dap kual vêl a, Outreach committee Chairman ka nihna hmangin, hmaih tur ka nih bik loh zia ka’n insawi pawimawh chawp ta vêl a nih kha. Kal tura mahni insawipawimawh zuah zuah tâkah chuan, min telh ve ta hram a.

Khawnge Ramabai chu ? : Pune atanga Rêl-a kal a, dârkâr thum vel kal, Motor chuan dârkâr 4 lai kan kal, Mumbai bula awm, Thlarau Bo Zawngtute (TBZ) rawngbâwlna hmun, Fellowship thar an hawnna hmun a ni.


Kan ril a tam : Breakfast pawh ei mumal lova kal chhuak kha kan ni a, Mumbai kawngpui (Express)-a kan tlan lai chuan kan nui thla bâwk bâwk a, Kawngpui atanga kan peng chiah chu, riltâm kan hre tan ta, “Hotel awmna hmasa berah chaw ei thla ang aw”, kan tih ve ngawtte chu Driver chuan eina tur tha hre lawk ang hrimin, “Khutah kan ei dâwn nia”, a ti bawk si, khawnge a khutah chu? Kan kal zêl a, Driver khutah chu amah pawhin a hre chiang leh ta bîk si lo, chawhnu dâr khat a ri tawh, tâm tawh tak kan ni. Rev. David a chhuk ta tharh mai, Hotel a zawng kual ruai a, a hmu ta ni ngei tûr a ni, min rawn hui lauh lauh a, a Hotel hmuhah chuan kan lût dial a, kan han thu fel chu, kan sira thute chuan an thli ta kar kar mai, kan han hawi kual a, a sen chi an hung tlar tuar mai a, Biakin hawng tura kalte chu, Bar chhûngah min luhtir dial zuk nia mawle!!, amah lah chu a chhuak leh tharh a, engnge a tih kan hre si lo, kan va zawng kual leh, Hotel dang a lo zawng chu niin, Family Hotel an tihah ngei chuan kan lût fuh ta. Kan luhna hmasa kha Bar Hotel ni ngei tur a ni.

Kan lut kêt kêt : Kan va thleng chu Biakin hawn Ribon cheh chah pawh kan nang hman tawh lo, inkhâwm programme an lo tan dâwn chiah a, Kan Biakin hawnna kalkawng hi a zuih ral raih ni berin ka hria, Pune atangin Mumbai kawngah, a ruala Motor 8 tlan theihnaah kan tlân thla a, chuta tangin Motor 2 tlan theihnaah kan pêng a, chuta tangin pakhat lek tlan theihnaah ka lût leh a, Biakin hmun kan thlen dâwn chuan Motor pawh a lût thei tawh lo, ke-in meter 100 vel kan kal leh a, Biakin luhna kan va thlen meuh chuan feet khat leh a chanve-a zau verandah–ah kan lût ta kêt ket mai a nih kha. Khawvel zawng zawnga Biakin Verandah tê ber a nih ngei ka ring.
Kan in-ekchhe beng : Kan Biakin hawn chu feet 14 bial chauh a nih avângin mi 50 rual a chhûngah kan inbeng tehrêng a leh, Pu Hmingmawiate phei chuan an bula Vai pitar thute chu an fâwp lo chauh a ni ber mai. Chuti taka tâwta thu kan nih hre lo ang lêkin, Pu Davida’n kan hriat thiam ve hauh loh Vai tawngin Pathian thu tui êm êmin a sawi, a thlûk leh a action kha kan lo thlir ve a ni ber a. Ninawm teuh tak a ni.

Field Director ropui : Rev. Vanlalchhûnga, Synod Moderator hial lo ni tawh khân, a pension hnuin, Vai thingtlâng khuaah, a nupui fanau kalsanin, Missionary 8 vêl a enkawl a, he Biakin hawnnah hian hlim êm êmin min lo lâwm a nih kha, lung pawh a ti chhe rum rum zâwk mai. Vai tawngte lah chu a hre tlêm ve khawp a, Kan thawhlawm thawh khâwm chu Rs. 1645/- lai a nih thu uar takin puan ve a tum a, Vai tawngin ek hazar ti tur khan “ek bazaar” te a rawn ti vel. Vai tawng ziak chhiar chawpin inkhâwm a kaihruai a, a thlûk dik lo ve ngawtin ka ring.

Missionay-te leh a va tlawhtute


Kan thupui-ah : A va mak êm ‼ Keini Tribal kephah hlai, India ram kawng tâwpnaa awmten, Isua hmangaihna thu kan hrilna apiangah, lâwm taka pawmtu kan hmu zel mai hi. Hei lo liama Pathian hnam thlan. Dik tak chuan vai hnam tha, hausa pui pui, khawpuiah kristian tam tak an awm a, Isua chanchin hi hril an tum ve lo a ni ang. India ram chhûngah ka lût ril tual tual a, Kohhran lo ding tawhte nêp zia ka hmu tam tial tial. Chutih laiin keini, hnam zahawma min ngaih lohte hian, mi hmuhsit leh retheih pawh dâwn lovin, Isua chanchin kan hril thin. Kan lâwmman chu kan la hmu mawlh ang. Missionary-te u tang rawh u.

Mittui tla chunga tuhtute chuan hlim takin an ât ang a.

Tap chungin buh chi feh chhuahpui mah sela.

A buh phalte kengin hlim takin a lo haw leh ang. (Sam.126:6).

Monday, 19 April 2010

AMEDNAGAR KAN TLAWH

An kawng chu a tha khawp asin.
Mi World Bank kawng leh Zoram World Bank kawng te chu a va inthlau em !!

Pune Mizo Christian Fellowship te hian Amednagara Mizo zirlaite hi kan Preaching Station angah ngaiin Pastor an neih ve loh avangin Sacrament kilpui turin Pastor Davida hovin kan va kal a, hengte hi kan tawng.
Kalkawngah restaurant nuam tak a awm a, Heng mite hi a va kalte chu kan ni.




Heng mite hi an ni kan va inkhawpuite chu


An Biakin pawh a nuam khawp mai

He hmunah hian Mizo zirlai 80 vel an awm , senso a tlem avangin pan tlak tak a ni





Sunday, 22 February 2009

Buh hmunah

Tleirawl at theng thawng lai, mawl mang taka Pathian thu atchilh a, mi Pathian thu thusawi apiang awih duak duak lai khan, chung lam kohna ni ngei a lang, min tur ut ut tu a awm tlat mai a. Khatih lai khan ‘Kan velah buh lak tur tam tak a hmin ta e’ tihte chu, Kohhran nawlpuiin at huai huai mai ila tih chakawm khawpin, kan sa tluk tluk mai kha a ni a. Ah thuai thuai chakin, ramthim su turin ka pen chhuak ve tawp mai a ni.
Ramthim la hmelhriat miah lova pen chhuak kha ka ni a, suangtuahna nen chuan inang lo tak a ni.Gosen ram tha tlan tura inngai chu,Thlaler ram rovah bul kan tan a. Hnam mawl zingah Krista hmangaihna thu ka sawi lawng lawng mai dawn emaw ka tih chu, ka tum ang ngawt chuan ka sawi pur pur lo tawp mai. Thawhnate hnam tawng zir chhungin, phurna thlarau a da hman der a. Aw hetiang reng renga awm tak mai chu, Mizoramah khan ka khah ve tin ten theih tehreng nen, haw leh ngawt dawn ila, thenawm khawveng leh Kohhran ho an zahawm tawh bawk si. Tawngtai reng reng hi a hul huk tawh mai a. Bethel ruama, bungbu kut a, mittui leh hnap tui nena Lalpa pawl nen chuan inhlat veu veu tak a ni.

Pathian thua inchiah zawp nia inhriaa pen chuak ve khan, Pathian thu aiin, thawhnate rinawm loh zia leh dawt sawi heh ziaten min hneh zawk a. In lamah Kohhran ho leh Upa zing tho hmaten min tawngtaipui lo phei se chu "In sual zia hi" tia thinrim teuh chunga hawsan leh daih chakawm tak a ni.

Mahse chutiang reng chu a ni bik lo, milem pathian chibai buk a, ran thisena inthawi thinte khan, Pathian nung an rawn hriat chhuah meuh chuan, an fakna zai rite chu Van zaipawl zai ri ang maiin a mawi a sin.Kan hetih lai boruak hi ka thinlung phek SAM buah hetiang hian a lo inziak a.

Min lo lawm e, Master, Oja, ka pi, ka pu, tiin
Tawng hriat lohvin min bia kan nui vur vur.
Zir chawpin kan ei, kan e, kan zung, kan bazar.
Sawi sual a tam, nuihza kan siam, thiam loh aleiah.

Kan hril thiam lo, hmangaihna thu, an tawngin,
Dawn thar a awm lo, kan ro, kan hul, thlarauvah.
Ngaih a thar chhung leh kua, ngaihzawngte hlei hlei,
Min dawn ve maw tiin kan kur vawng vawng, tlai ni tla thlirin.
Mahse a ni reng bik lo, varpawh hun a thleng.

Lalpa, Ishor, Prabhu kan ti, Van lam kan dawr.
Thlarau kawng tum kan sawi, thiam ang angin.
A buaithlak e, tawng thiam loh chu, thusawi kawngah,
Kross-ah kan thihtir, a tho zo lo, Thlan ata Lal Isua.
Chhumbul takin kan hril, tlanna thu, hetiang vel hian,
Mahse kan dawng van malsawmna, an ring ve mai Lal Isua.

Zai kan vawr e, Chhandamtu pian leh thih champha lawmin,
Lam duh lo, Pastor fekfawn zaipui ai chuan,
An thlang zawk e, zai ring peih peih, Pu.Ringa te ang.
An ngaisange Speaker mittuitla thei, hul huk ai chuan,
Kan thlir tlang e, mittui leh hnaptui nen an sawi Zion.

A thang huam huam, a thang huam huam, an chawhmeh tui,
A har mange puar khawp eipui, Ramthar Mess-ah,
Har hle mah se tui tih a ngai, zir zel a tul.
Khuareiin a hril, tui hun a thleng, a tui ve tak tak.

Pian tirh ata zai la vawr lo zai kan zirtir
A ri re ru, hla pakhat chauh Key ruk velin
Awmzia a nei lo, an zingah, Solfa Key-in,
Thluk sang rawh kan ti, an zai ring tawp,
Zai thiam kan ni vek an tan chuan Mizo zawng zawng.
Ka pi, ka pu zai rawh min ti, kan zai zel mai.

Hetiang thil ho te te tawng ka nih avang hian, miin ‘Sapramah chuan’ an tih laiin, kei chuan ‘Ramtharah chuan’ tih bak sawi tur ka nei ve si lova, mahse ka thil tawnte min hriatpui ve duh ngai a nih chuan, Buh hmunah i han zin teh ang hmiang.

Malaria, Ramthar sweet: Kum 1986 khan, tlangval buang theng thung, Kum 18 mi chauh ka nih laiin , mawl mang takin Tripura ramah Thlaraubo zawng turin ka tek lut ve. Malaria hi sikserh a ni tih pawh hre lo khawpa hrisel kha ka ni thin a, mahse ramtharah chuan sikserh hi ‘Ramthar Sweet’ an lo ti niin, kum pawh a vei hma hauhvin sikserh hrik chuan ka thisen zamah bu an khuar nghal a. Damdawi chi hrang hrang hmangin kan um darh a, mahse min nel tulh tulh a, an lo awm khawm leh thap mai thin.

Tum khat chu chenna tur In sualin, In ram tawh tak hi kan chei tha a, a chung awng leh bang awng kan thawm hnuah, bang kil nghengin Khum kan dawh a, chhuat Lei kan cho nawk nawk a, Mau ban khat chiah kan phun a. Bangrel-ah a za kan tawn zung zung a, Khum chu kan rel peih der a, In thar ka luah thei a ni ta der mai.

He In ropui taka ka chen lai chian, malaria hrik, min ngaina em em tu khan, min ei ral tum ni awm takin, thapui an chhuah a, ka Lu lamah hian a chho ta vek emaw tih mai turin, ka Lu na chu a puak keh tep hian ka hria a. Ka thawhna hnam Kaipeng ho lah chuan, dam lo hi an hlau em em mai a, Ramhuai tih buaiah ngaiin, zan lamah phei chuan mi rawn pawh tha ngam der lo. Tukverh-ah hian an rawn dak dek dek a, "Master pa" tia min koh a "Hmm" ka tih peih chuan, "A la thi lo" tiin an phun ser ser a, an kal bo leh daih thin.

Tum khat chu ei tur hi min rawn siam sak a, min duhsakna sang tak, Nghathu ro lian tawk, bai uih zet mai hi ka Khum bulah an rawn hlui tawrh mai a, manilomaha luakin min zut dep tawh naklaiin, ka tem hma hauvin, a rim uih thang min ur atang ringawt pawhin ka uak nghal pawp mai a. Min duhsaka, an ei tur pawha an lei ngam zen zen loh, ka ei atana a hranpa ngata, bazar atanga an rawn hawn ve a ni si a, ei luih ka’n tum a, a theih hian a theih bau loh, min duhsak tu hrilhhai mit meng mawlh mai kha, tun thleng hian ka mitthla-ah a la cham. Mahse chumi tum chuan tui ti taka ei theih pakhat chiah ka nei, chu chu Kawlthei rah hi zuk ni tlata maw le. Kawlthei rah tam lai a ni bawk a, pum 10 Rs.1/- in a lei theih a, ka leitir teuhva, Kawlthei rah nen kan mu raih mai a. Ka ei theih ka mutpui avangin thla a muang a ni.

Mitthi thla min laktir : Roman Catholic Kohhran, pa valai tak thih tumin, thla la turin min sawm a. Ka va kal chuan chhuatlaiah hian an lo mut zar mai a, a pum chungah, ralna ni awm tak, pawisa nawi hi an lo dah tuar bawk a, an thut bial laih karah a nupui ni awm tak hi a lo tap karh karh a, a tap thiam lo em em mai leh nghal a. "Kuhva i ei duh em ? Lo tho la chaw i ei tawh ang" te a ti thul. Thla latu hmel min hmu chu an che suau mai a, thla lakpui teh kha an chak a. Mitthi chu Chair-ah thuttir tumin an buai ta luai luai mai, ka ngaihdan a ni hauh lo, mi rap mah mah zawk a, vin zet hian " Engatinge khatia in tih, mitthi an thu ngai em ni, ti khan a mutna bulah khan thu tlar ula, thla kan la dawn nia, in thuttir dawn chuan ka hawsan daih ang che u" ka ti a, thla lak sak loh an hlau bawk a, ka thu an awih ve mai bawk.

Chumi tum chuan an Master awm loh vangin, mitthi chu vui turin min ngen nghal a, hnial ngawt chi ni nghal lo le. Tlai thim thet thet a ni tawh a, Thlan laih lam an la peih si lo, Thlan lai ena ka zuk kal chu, mi sawm vel lek hian an lo lai a, khua a thim tep tawh avangin Thlan khurah an lut tha ngam tawh lo hi a lo ni a, kei pawhin khaw thim hnuaia mitthi vui chu ka rap deuh bawk nen, Thlan khurah chuan lutin ka zuk lai ve tawn tawn a, min chhawk tum an awm ta reng reng lo mai, kei lah ka chau ve nghal thuai bawk si. E he he ... in tih dan chu ka duh hauh lo mai, ti rilru chungin ka zuang chhuak a, Thlan kotlanga patling thu ho chu, kei naupang te chuan "Nang lut rawh , nang lut rawh" tiin a inchhawkin ka nam lut zung zung a, khaw thim hma hretin kan zo thei hram a.

Chu mitthi kher kher chuan, ka dam chhunga ka tawn tawh ngai loh tur, mi pakhat thihna chunga Pastor nih leh YMA nih leh Thla latu nih fawmkem vekin ka vir zak zak mai a nih kha. Ka thla lak ve lah chu, Roll film dik lo kan lo lei niin, Slight roll film a lo ni lehnghal a, Agartala khawpuiah pawh a print-na a awm lova, Calcut-ah kan thawn a, min rawn print sak chu le’h, Slight projector nei ve si lo i, Ni thlarah a negative chu kan thlir laih laih a, zan lamah Toarch Light hmangin, puan var-ahte kan chhuah vel a, a fiah ve viau naa, tar chhuah theih a ni ta lo kha kan buaina chu a ni.

Mitthi sawi takah chuan, ka thenawm naupang thih tumin, kan indaih lo em em khawp a, mi panga chiah kan awm. Kuang kan siam phawt a, ramhnuaiah kawng sat chawpin kan zawn lut a, Thlan kan lai a, Kuang, a chhunga mitthi awm reng chu, mut hahchawlh nante kan hmang a. A laitu zawng chu a vui tu kan ni nghal a, indaih lo viau e ti lo chuan, kan daihzai viau lawi si.

Mitthi chungchang kan sawi ta laklawh, Imphal-a EFCI Kohhran mi thih tuma kan buai dan sawi tel law law teh ang.Mitthi chhungte Hindu an nih avangin, inhal duh leh inphum duh an innawr a, phum tura an peih vek hnuah, Mitthi farnu, hmun hran atangin a lo thleng a, "In phum chuan chhungkua kan nihna atangin kan intuithlar nghal ang" a rawn ti tawn tawn mai a.Veng chhung Club ho lahin "In phum chuan veng chhung atangin kan en hrang ang che u" an lo ti ve bawk. Lehlam lahin phum turin engkim an peih tawh a, Kuang leh Motor nen an inchhawp rup tawh bawk si, Hindu lam an chak ta, hal turin a ruang an chang a, Kristian lam chuan an Pastor hovin, Kuang ruak chu thlanah phur pheiin, an va phum ve tawp bawk. Thawngtai tui a har fu awm a sin.

Harhna buaithlak : Tripura-a ka thawh laiin harhna kan chang thut mai a, a hlimawm rualin buaithlak mep mep tak a ni.Zai tui laia Rul lianpui lo hmu tawk te, pa lianpui, mit lian takin rawn bih thla kur lo hmu tawk te an awm a. Hetiang an hmuh chang chuan an te teng tung mai thin.

Tumkhat chu, khawmpui kan tiak niin, ka naute lungleng lutuk chu, ka Inah ka zaipui a, an lam chhuak leh ta thut mai. In-in min len dawn loh avangin School-ah kan insawn a, khua a lum si, thlanin min leih huh dup mai a, lam a tawp thei si lo, School lei chhuatah an tlu pheng phung mai a, Vawk inbual ang maiin, thlan huh leh vaivut inchawhpawlhin an berh nuai tawh mai. Berh leh balhin awmzia a nei lo, kan zai tui zia chu sawifiah thiam rual a ni lo. Van Angelte nen Lal hmaa kan zai hun tur thlirin, van nun temin, chatuan ramah min luhpui ni berin ka hria.

Harhna chan hian, thlarau chekhnawk a lo tel duh khawp a, harhna chang zingah inti Zawlnei mi pakhat kan nei a. Hetih lai hian Hindu naupang pakhat thi lek lek hi a awm a, inti Zawlnei chuan tih dam tumin a buaipui chiam a, hmun hrang hrangah an zawn kual a, An In bungrua an dah chhuah sak thul, an zawn an zawn a, an zawn hlum sak daih lehnghal, inveng reng hman kan ni bik si lo. Thlarau therhlo te te buaipui hian min ti hmelchhe thin a ni.

Happy Christmas & New Year: Ramthar a ni a, Lal piang leh kumthar lawm a hun tawh chuan, ruai kan theh dawn tih, ring lo mi thleng thlengin inhrilh thar a ngai lo. Kan thiam tawka kan lawm dan apiang kan hlimpui tur a ni ringawt.

A rau lem lo, lung a leng pha thlawt bawk lo, Mas hla sak tur chu kan nei ve, kan sak tlan theih erawh chu Hla 6 vel chauh a ni, kan Hla thenkhat ve lah chu "Isua apiang Bawng Inah" tih thunawna hmangin, Tlang chungah Setanan a thlem, a ngam lo Setanan, Isuan a hneh zawk tihte a ni nawk a. Ber thla (October) atangin kan Hla thiamte chu kan sa tluk tluk tawh, Mas kan thlen phei chuan sa nawn zing tawh tak kan ni. Kan theih tawk chuan kan inbuatsaih ve, mahse kan thiam tawk a ropui lem loh em avangin, rilruin Bethlehem lam lam a thleng pha lo, kan awmna Mission Compound bak a dap phak lo a ni ber. Hetiang hian Mas chu kan hmang ta.

A par thei ang berin Biakin kan chei phawt a, Biakin chungah, sang takin Star kan tar ve vauh mai chu Mas tawh tak a ni, Ur lawk zan atangin tih Mas tum takin kan zai tan a, kan member pakhat Electric Guiter nen a rawn thawk chhuak,. Hmm.. kumin chu a va nuam dawn ve, hot takin zai i vawr ang aw tia beisei kan lo tih san ve ngawt pawh chuan awmzia a nei thui tak tak thei lo, Guiter rawn keng tu pain D key chiah a lo thiam, key thlak tur a ni tih a hre lo, a perh ring ropui mai si, zai reng reng a tui ta lo, perh thiamin thlak tum dawn ngawt ila, a lungawi loh hlauh chuan Mas a nuam dawn si lo, a phur phurah a tang lehnghal.A pawi lo lenkhawmna lamah a ziaawm deuh ang chu tiin kan tlingtla ta phawt a.

Lenkhawm a hun, member thenkhatin zan dar 12 ah Isua a piang niin an ngai, men thlen talh an tum. Zai kan vawr leh tan ta, kan hla thiam zawng zawng kan sa zo leh ta phawt a, zai thiam loh nen, sak nawn sek ai chuan tiin kan in Solo siak vel, Solo tih lemah, Chenese Mas hla phuahchawp te, Magic show te nen kan tlingtla ve leh ta.

Mas ni-ah ruai kan theh ngei tur a ni, Kohhran thenkhatin zing lamah ruai an buatsaih laiin keini chuan inkhawm hmasak phawt tur kan ti ve tlat. Kan inkhawm chu a ngaite bawkin kan ri re ru. Mas sermon pawh, ring lo mite nen kan inpawlh nuai tak avangin, Kross thleng thleng kan sawi kai ta vel a nih kha.

Ruai theh a hun ta, karei karei, inkhawm ve lo, ruai kil tum an lo lang huang huang mai le, Chhang leh Sangha ti pung tu Birth Day lawm naah, tlai puar loh hlauin kan vei tawn zak zak ta mai a, chhang chhe tak kan ni.

Kum a thar ta, Mas hla thlan a bang thei chuang lo, "Isua a piang Bawng Inah" tiin kan la inawi vel, Biakin cheina kan thiah hma chu, kan inawi zel dawn niin a lang.Kum tharah chuan tih dan kan thlak daih, zingkarah eirawng kan bawl a, inkhawm hmain ruai kan theh ta hlauh, Mas laia ruai kil tu, inkhawm duh chuang lo an awm avang khan, kumthar-ah chuan tuma chhuah theih loh nan, ruai kil laiin Gate kan kalh tlat a, ruai kil tu zawng zawng kan inkhawm ta dial a. Tih chi tak a ni.

Ram buai : Manipura rawngbawla ka luh ve phat atangin, chi leh chi innghirnghona boruakin min chiah nghal a, ka awm ve hmain Meitei leh Pangal (Muslim) an an insam chiam tawh, mi 200 velin an thih phah.Chumi hnuah Kuki leh Naga indovin, thingtlang khaw tam tak an inhal ram sak a, rawng rak taka inthatin, Bus chhungah an hmelma zawng khung khawmin an nam lum, tihte chu titinaa kan thu dawn hmasak te a ni.

Kan nitin chanchin bu-a kan thu hmuh thinte chu inthahna tel lo a awm mang lo, chumi ti chiang tur chuan, kum 2004 January thla chhung leka chanchin bu record lo tar lang ila.

Dt.1 (4PM) - Ramhnuaimi(RPF) pakhat 33 Assam Rifle nen an inkahnaah a thi.
Dt.5 (10:10AM) - 14Bn. CRPF pakhat, ramhnuai mi(UNLF) ten an ambush-naah a thi
Dt.6 (8:45AM) - Ramhnuai(KYKL) mi pathum Manipur Comando nen an inkahnaah an thi. Hemi tlai vek hian mi dang pakhat an kap hlum bawk.
Dt.13 (8:00PM) - KYKL member 19Rajput Rifle ten an kap hlum.
Dt.14 (10:30PM) - Comando ten ramhnuai mi pakhat eng pawl nge tih hriat loh an kap hlum.
Dt.15 (3:10AM) - Ramhnuai mi nia rinhlelh, Assam Rifle ten, a In atanga hruai chhuakin an kap hlum.
Dt16 (7:00AM) - Assam Rifle pakhat, UNLF te ambush-naah kah hlum a ni.
Dt.19 (1:10PM)- BSF, Churachanpur lun laia an patroling lai, PLA hovin an kap thut a, ASI pakhat an kap hlum, inkah thawm hriaa, Police va tlan lut ve zainga mi pakhat an lo kah hlum bakah, Civil hmeichhe pakhat kum 30 mi na takin an hliam a, Hospital an pan puinaah a thi. Tin dar 9PM-ah Bus Conductor pakhat ramhnuai miin an thah ruang chhar a ni. Hemi ni vek dar 10 PM ah PLA 2 Comando ten an kap hlum.
Dt.20 (4:10AM)- KRA nia sawi Assam Rifle ten an kap hlum,
Dt.21 (10:10PM). Mi tu tih hriat lohvin ZDV member pakhat an kap hlum.
Dt.22 (11:00AM).- Hindu Army tia sawi IRB in an kap hlum.
Dt.28 (1:15AM).- PLA mi 2, 19th Rajput Rifle ten an kap hlum. Hemi ni vek dar 11:40 AM ah, Silai kahna hnuhma awm ruang chhar a ni bawk.

Manipurah ramhnuai mi pawl tesep 25 an awm a, an inthlunkhawm chung pawhin pawl 12 chu an la tling tho. Chung ramhnuai mite chu sorkarin nasa takin tih rem a tum, mahse an pung tial tial si a ni. Kum 2005 chhung khan ramhnuai mi 1019 man an ni, mi 84 kah hlum an ni bawk a. Silai 179 leh Bomb chi hrang hrang 5508 an man sak thu an Governor-in Legislative Assembly hmaah a sawi.

Hetiang taka ram ralmuang lova awm kan nih avang hian, Manipurah remna leh muanna a awm theih nan, Imphal khawpui laili, Polo Ground tual zawl-ah, ni 40 leh zan 40 chhum lova tawngtaina kan buatsaih a, tawngtaina kan neih lai hian, Chanchin bu-ah inthah, Kidnap, ruang chhar thu chhiar tur a awm lo, a reh ve duk tak tak nia.!!

Nimahsela hemi hnu lawk hian Kuki leh Paihte an innghirngho leh ta, indona a chhuak mai ang tih hlauvin, Churachanpur-ah tawngtaina buatsaih tumin kan vir buai leh ta zak zak a, Kohhran hrang hrang hruaitute dawrin, a huhova tawngtaina buatsaih ngei tumin tan kan la a, kan tum angin min lo chhang mumal thei si lo, Kohhran pawl hrangte lah chu a tam em em mai a, dawr kual vel pawh tak a ni. Hetih lai hian, Hnam hnihte boruak chu a puak keh tep tih hriain, Kohhran nghenchhana buatsaih ai chuan, mi thahnemngaite sawm khawmin buatsaih ila, tawngtaina kan buatsaih hma thei zawk ang tih ringin sawmna kan buatsaih ta tawp mai a.

Sawmna ka chhu zo chiah, sem tura ka chhuak chu le’h, kalkawngah tlangval rual, Thingfak kengin an lo kal dul dul mai a, Mizo ho chu mahni In lama lut turin an lo in au lauh lauh bawk a, ka sawmna chhut pawh chu sem tura kal zel chi a ni lo tih hriain, thlen In lamah ka tlan lut vat a.

He buaina lo chhuah tanna chu, zan lamah thingtlang khua ( a hming ka sawi thei ta lo) -ah Kuki hovin, Paihte mipa 9, an In atangin an ko chhuak a, tual laia din tlar tir vekin, an kap hlum a ni an ti. Chu thu chu an hriat veleh, Paihte lam chuan, Churachanpur-a Kuki awm zawng zawng chu thah vek tumin an vai ther ther mai a ni.

Zing chaw kan ei kham chu le’h, Silai puak ri, ngaihnawm lo deuh deuh kan ngaithla kar reng mai a, chawhnu lamah In hal khu a rawn dum chhuak ta nguih nguih mai, (anni chuan In hal hi In rawh an ti). In rawh sak hi a lar hle a. Chhun lamah raltlan an insulpel zut zut a, mahni Inah awm ngam lovin, Biakin-ah an riak khawm a, mahni veng theuh ven him tumin, veng tinah Gate an siam thluah mai a, mi zawng zawng hi an inhlau tawn thum a, buaithlak mep mep tak a ni. Zan lamah khawlai a reh duk a, silai puak rite chu, eng silai nge tih mi tin mai hian a thliar zat zat thei a ni, Chu chu churachanpur khawpui nun a ni.

Thingtlang lama thil thleng a rapthlak thei em em, Hmeichhe tleirawl pakhat chuan heti hian min hrilh, " Kan khuaah silai keng an lo lut a, chaw min buatsaih sak rawh u, an ti a, an chaw ei kham chuan, mi zawng zawng tlan chhuak vek rawh u, In kan rawh dawn, an ti ta mai a, kan tlan chhuak vek a, ramhnuaiah kan tawm a, In an rawh vek hnu chuan, mipa ho khuaah lut turin an va kal a, silai keng ho kha an lo la awm a, an lo kap hlum vek a, ka pa leh ka u tlangval pawh an kap hlum ve ni" a ti. He tleirawl hi mi Inah awmin, a nu leh a nau nen chiah an dam khaw chhuak.

Buainain min chim tak avang chuan, kan programme duan ang chuan kan kal thei ta si lova, kan tih theih awm chhun chu, Kohhran mal mal tlawha, tawngtaina lo buatsaih tura sawm a ni ta mai. Kan Motor-ah ‘Peace Mission’ tih kan tar ve tawp a, Kohhran hrang hrang tlawhin kan kal kual a, veng tinah kan luh dawn apiangin, uluk takin min lo check ziah a, Hnam hnihte inkara tlan tawn kan nih avangin, rinhlelhawm hmuhin min hmu a, rinhlelh thuah min kap hlum tap ang tih pawh a hlauhawm rum rum thei a sin.

Boruak tang zual a reh hnuah, Paihte leh Kuki, Kohhran hruaitute Imphal-ah kan phur thla a, Mizoram Kohhran Hruaitute Committee-te chahin, Seminar kan neihpui a, Paihte leh Kuki a inpawlhin kan riah khawm tir vel a. Kohhran hruaitu mah ni se, an insual mai ang tih hlauthawngin, Meitei, pa san tha pui pui, security-ah kan hmang a, tlaivar zak zakin an duty mai maw le.

Heng kohhran hruaitute kal tlang hian, silai keng ho pawh kan kawm theih phah a, kawng hrang hranga hma kan lak laiin, Sorkar lam hmalaknain inkahhai an puang ta. Chuveleh lawmthu sawi tawngtaina neihpui turin kan tlan kual a, Pastor pakhat Ina kan tlan luh tumin, kan hotupa Rev. Chawnghranga’n, "A lawmawm em mai, lawmthu sawiin ka’n tawngtai ang e, Aw Lalpa vawiinah hian.." a tih veleh, silai a ri leh ta tuk tuk mai, tawngtai tui hluam hluam chu har tak a ni. Kan tawngtai zo kan tlan chhuak leh chu, khawlai hi a reh thup mai a, chumi kara tlan kual zak zak chu phurawm loh tak a ni.

Tum khat chu Piarson Lal-in an khaw thenawmte nena inremna chawhlui an kil ho theih nana palai turin min ngen a, kan lawm khawp mai a, a tuk zinga hna ropui tak thawk tura kan mut lai chuan, an khaw bul lawk Mata-ah In sawm an hal a, mi 9 lai an kap hlum tih thawm kan hre leh ta. A tukah chuan Piarson Lal kan pan leh ta, zan lam boruak avangin kan thil tih tum chu a harsat kan rin thu kan sawi a, mahse an khaw Lal hmu hram turin min ngen a, kan kal ta thova, an khua kan thleng tep tihah, kan Motor chu chirhdiakah a tang ta tlat mai, ke-in khua luh kan tum a, chu khua chu silai keng hovin an lo veng nasa mai a, kawng chhak hnim buk atangin min lo chang thup mai niin, tlan tlang thei ta ila eng tak tawk ang i maw ? Motor a tlang theih loh avangin Ke-in kal kan tum a, min lo chang tute chuan mi lo ti dingin eng ti tur nge kan nih min zawt a, an khaw Lal hmu tur kan nih thu kan hrilh a, mahse an Lal chu a awm loh thu min hrilh a, chuti chu khuaa luhin awmzia a nei si lova tiin, kan kir leh a, kan Motor pawh chu min nam chhuahpui ta zawk a.
Hemi tukah hian Mata-ah Open air preaching neiin. Hnam damna chu, silai leh ralthuamte ni lovin, Pathianah chauh din chhuahna a awm a ni tiin kan au piap piap mai a, chutih lai chuan silai keng ho an rawn lawr zawk zawk a, an huat thu ka sawi ta emaw tih mai tur hian an rawn lang sek mai a, tun tum chu kan thih phah a lo nih pawhin Van lam Nobel Peace Prize kan dawng ve em ang chu tih rilru puin, awr phiar tawng tawngin ka au chiam a.Mahse Pathian thu hi a lo tha khawp a, Programme kan zawh chuan, kan Tui in turte an rawn keng a, lawmthute min hrilhin, an boruak raltitna kara Pathian thu sawi ngaihthlak tur an nei chu an lawm hle zawk a lo ni.

Buaina avanga kan thil tawn zawng zawng sawi lan vek a tul awm love, ka sawi lan hram duh erawh chu hei hi a ni. Hnam hnihte indona avang hian, Mizote tan pawh a raltitawm ve em em a, thenkhat phei chu Mizoram lama pem phah pawh tamtak an awm, hetih lai hian tuna ka fate nena kan Nu duh tak, tunah pawh ka thu ziak min tuipuia ka bula thu reng hi, buaina pumpelh tuma tlan chhia in, kan Mission Compound a rawn bel rawk a le, kei val senior, zing zun pawh hing tawh tak chuan, thian thate sawipuina azarah, a nu leh a pate rawn hmasa te tein, min sawi rem chawp sak ta ringawt a nih kha.

Chu zing ni chhuak mawi tak chuan, kei val senior-a nupui nei tur chu duhsakna chibai mi buk a, lawmpuina atan nilenga suah sur tur lo dan beh mi tiam a, kei pawhin malsawmna ka dawn ni tur a nih avangin, inthlahrung hauh lova a enna rawn chhuah turin ka chah bawk a. Ka thenawm khawveng Meitei ho erawh chuan ka tana ni lawmawm chu min hriatpui lovin, Ironbah khawvel-ah an lo cheng ve mai mai bawk.

Kei erawh chu mahnia khawsa tih takah, puitu ngaiin ka van ruai a, Video thla la tur te, Mo hruaina Motor ngaihtuah te, ruai buatsaihtu fatu ho mamawh ngaituahsaktein ka vir buai zak zak a. Mite chuan an nupui neih dawn zingah, inchei bak an buaipui tawh loh laiin, kei erawh chu inchei tur theihnghilh thakin, phur satein ka phur a. Hmel mawina avanga nupui nei tur chu ni ila, hemi ni kher kher hi chuan ka tling lo a ni. Mahse hmangaihna avang zawkin, zah leh inthlahrunna nei map lovin, dam chhung atana thutlung tiam tur leh Inneihna Zungbun hlan turin, Biakin lam ka pan ta a.

Min lawmpuitu thenrual thate chu an lo thleng kim deuh vek tawh, a changtupa va thleng ve chu an lo thlir thap a. Chal lawk lil lel, hmel bumboh tak, Motor atanga tum thla chhak chu, khawngaihna nen lawmpuina chibai min lo buk sap sap a, ka hlim em avangin Hapui zawng zawng lang vekin ka nui ho mai a, Mo, a mawina zawng zawng nena inthuama, a pasal tur pana, a Motor ni lo, hawh chawp Car-a rawn duk phei zar zar chu lo nghakin, Biakin maicham hmaah thaw dep depin ka thu a nih kha.

Mo-in moneitu a rawn pan a, insi lek leka kan thu chu, min thlirtu mipui chuan inhmeh lo min ti a nih pawhin a awm thove. A hmel mawina leh a pian thim zia chu sawi fiah aiin hmuha fiah zawk chi a ni, Mo thuam famkima a inthuam lek phei chu, thawh thuta va pawm chung chung mai hi ka nap a, mahse a la hun lo, Pathian leh Kohhran ho hmaa inlan kan ni tlat. Thil thianghlim hlir ka ngaihtuah zawk tur a ni.

Hei lo liama ka thil tawn azawnga thil ropui a awm dawn em ni.Heti hian ti tawp tawh mai ila, ka sawi chhuah chak ber ka sawi chhuak laklawh tawh bawk si a, mahse chutia nupuite avang ringawta thu tih tawp ngawt chu a Pa chiah lo bawk si a. Thil pakhat chiah zep tel leh lawk ang.

Seminar hlawhchham : Imphal khawpuiah rawngbawlna changkang tak neih tumin, khawtlang nun siam that chungchang Seminar kan huaihawt a. HRDC a thawk, thian ngah tak kan chhar chhuak a, ama rawtnaa he seminar hi buatsaih kan ni. A thiante chu Doctor te, Journalist te, Lecturer te, Club hruaitute an ni nawk a. Chutiang mi vengva hnena Seminar buatsaih chu nep taka tih chi ni lova kan hriat avangin, kan theih ang tawka changkangin kan buatsaih ve a ni.

LCM High School Headmaster Pu MS Dawngliana, Paper kan buatsaihtir a, sawmna Card pawh mawihnai takin kan siam a, Hotel chaw kan order bawk. Sawmna chu kan sem chhuak ta a, Hotel chaw order tur kan nih avangin, an lo kal leh kal loh tur chiang taka chhanna kan ngen vek a, "Lo kal ka tum ang e" an ti vek a, mi 30 lai kan sawm.

Seminar ni a lo thleng ta, dar 10 a tan tur kan tih kha, dar 12 a rik pawhin tumah an lo la kal lo, 12 a pel chiah, keimahni hmelhriat kan sawm ve, patling 3 an lo kal, kan la nghak leh deuh, sawmna Card kan pek zinga pakhat, kan sawmna ngai pawimawhin dar 1 a Calcutta kalna tur Air Ticket nen a rawn kal. A beidawn thlak kher mai, seminar buatsaih rawttu ber lah chu, a zing leng a lo haw thei reng reng si lo, mi 30 chuang kan sawm te atangin mi 4 chiah an lo lang.

Seminar paper lah chu Copy 100 ngawt kan siam, a daihzai kher mai. File Cover kan leite pawh a chuang rui mai a, Seminar paper chhiar chhuah veleha Calcutta min kalsan nghalte nen, chu seminar changkang tak chu kan nuai liam ta vel a nih kha.

Hotel atangin mi 30 ei tur chaw kan order tawh bawk si, a ei zo tur mi kan sawm khawm leh ta. Chaw awm sa ei ral tur erawh chu sawm khawm har lo tak a ni thung.
Ka insawi phur laklawh, thil pakhat chiah ka’n telh leh.

Police Thana chaw min hlui : Tripura-a ka thawh laiin, kumtin Hindu ho sual tlenfaina hmun Dumbur lui-ah, sual tlenfai lai en turin kan thiante nen kan kal a, Motor kan hire a, kan phur khawp mai, mipa 3 leh Hmeichhia 2 kan kal a. Kan va thleng chu luiah sual tlengfaia inhnim an lo phu suau suau mai a, a sing tel takmeuh hi chu luiah chuan an inbual suau suau mai a ni.

Mipui nawlpui lo thlen tam hmain kan chhaka Hydel Project kan han en hmasa a, Tlangram lui khuah kan vawikhat hmuhna a nih avangin hmuhnawm kan ti khawp mai. Thla lakpui kan chak hle a, kan dil a, permit neih loh chuan an lo phal awzawng lo, kan hmel a danglam avangin min hmu duh khawp a, kan hmeichhiate inchei dan khan an mit a la pawh a ni maithei, thla la lo chuan kan hawsan ta a, kan haw kawngah, ral hla deuh atanga Hydel Project lang phakah thla lak hram kan tum a, min lo enthla reng chu niin, thla pawh kan lak hma chuan Police duty hian min rawn kova, kan buai zo ta, min man chu a ni ta reng mai, thla kan la lak hman loh thu kan sawi pawhin an awih si lo. Mangang taka kan awm laiin, Tlang mi MLA hi a lo kal a, kan harsatna kan lo hrilh dek dek a, "Law is law" min tihsan mai si a. Law nge Rules pawh hre hrang lo MLA chuan min kalsan daih a, Police hruai kual velin kan awm ta. OC hnenah mi hruai a, anni chu sual tlengfai ho venga duty an ni.Engmah pawh min zawt lovin an bulah min thuttir reng ringawt a, tlai a lo ni a, an Office lamah min hruai ta.

Thla kan la lak hman loh zia kan sawi chuan, chu mi khaw thla la tu chu an kova, chu thla la tu chuan, thla lak a lo siam thei bawk si lo, keini chuan Roll Film peka hawsan kan tum a, kan Camera min neih sak tumin, a chiar kual duah reng mai a, kan Bag te a check vel a, Bengali hla ziak (Pathian Hla) hi a hmu ta, Bengali tawng a nih avangin, "Hei hi enge" a ti a, Hla a nih thu ka sawi chuan, "Han sa teh u" a ti ta mai a, OC Office-ah chuan Group zai ropui tak kan rem ta vel a nih kha.

Khua a thim tep, min la chhuah duh bawk si lo, Thana chaw -a min hrai tumin, Varandah-ah chaw min eitir an tum a, kan han thu tlar ve bawk a, tumahin kan ei duh der si lo, Chaw bulah kan thu vel mai mai an hmuh chuan min khawngaih deuh a ni ang, min ko lut leh a.

"Ka pu, Roll film hi la la, thla kan la a nih chuan min rawn man leh zawk dawn nia" tiin kan inrem ta.

Kan en tum ber, sual tlengfai lai pawh chu mumalin kan hmu ta lo, kan tih sual lohpui chu, Police-in min tlen faisak an tumna lamah hun kan va hmang ral ta mai mai a. Isua thisen hi sual tlen faina a ni tih hria se chu, Police-in min man tawp lo ang maw le.